„Byłam już na terapii. Rok CBT w Londynie, po angielsku. Nauczyłam się rozpoznawać zniekształcenia poznawcze, prowadziłam dzienniczek myśli. I wie pan co? Dalej budzę się o czwartej rano ze ściśniętym żołądkiem”. Takie zdania słyszę na pierwszych konsultacjach regularnie. Nie dlatego, że CBT nie działa — działa, i to dobrze udokumentowane. Ale dlatego, że różne problemy potrzebują różnych drzwi.

Dwa podejścia, dwa punkty wejścia

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) wychodzi z założenia, że to, jak myślimy, kształtuje to, jak się czujemy i zachowujemy. Praca polega więc na identyfikowaniu i zmianie zniekształconych wzorców myślenia oraz zachowań, które podtrzymują problem. To podejście ustrukturyzowane, często z zadaniami między sesjami, dobrze przebadane m.in. w leczeniu depresji, fobii i zaburzeń lękowych.

ISTDP — Intensywna Krótkoterminowa Psychoterapia Dynamiczna — wchodzi innymi drzwiami. Zakłada, że pod objawami leżą niedopuszczone do głosu uczucia, a organizm blokuje je lękiem i mechanizmami obronnymi. Zamiast pracować głównie z treścią myśli, pracujemy z tym, co dzieje się w ciele tu i teraz: z falą złości, którą widać w zaciśniętej dłoni, z lękiem, który ścina oddech, z żartem, który pojawia się sekundę przed łzami.

Najważniejsze różnice w praktyce

Kiedy CBT może być dobrym wyborem

Uczciwe porównanie wymaga jasności: CBT to jedno z najlepiej przebadanych podejść terapeutycznych na świecie. Jeśli Twój problem jest konkretny — pojedyncza fobia, bezsenność, świeży epizod obniżonego nastroju — i dobrze reagujesz na strukturę, plan oraz zadania domowe, CBT może być skuteczną i stosunkowo szybką drogą.

Kiedy warto rozważyć ISTDP

ISTDP zostało opracowane przez Habiba Davanloo i przebadane szczególnie pod kątem problemów złożonych, przewlekłych i opornych na wcześniejsze leczenie. W praktyce najczęściej kieruję uwagę na ISTDP, gdy słyszę jedno z trzech zdań:

„Rozumiem swój problem, ale nic się nie zmienia” — intelektualny wgląd już jest, brakuje przeżycia emocjonalnego, które przekłada się na zmianę. Temu zjawisku poświęciłem osobny artykuł.

„Wszystko siedzi mi w ciele” — napięcia, migreny, problemy żołądkowe nasilające się w stresie. Możesz sprawdzić swój wzorzec w naszej liście objawów lęku.

„To wraca w każdej relacji” — ten sam schemat powtarza się z partnerami, szefami, przyjaciółmi, niezależnie od kraju i języka, w którym toczy się życie.

To nie jest mecz — to kwestia dopasowania

Dobre pytanie nie brzmi „która terapia jest lepsza”, tylko „która jest lepsza dla Ciebie, teraz, z tym konkretnym problemem”. Zdarza się, że po konsultacji sugeruję komuś właśnie CBT albo inne podejście — pierwsza sesja służy między innymi temu, żeby to uczciwie ocenić. Jeśli chcesz zobaczyć, jak dokładnie wygląda praca metodą ISTDP, pełny opis znajdziesz na stronie terapia ISTDP online.